چرا مغز ما در یادگیری انگلیسی مقاومت می‌کنه؟

یادگیری زبان انگلیسی، یا هر زبان جدیدی، یکی از مهم‌ترین مهارت‌هایی است که می‌تواند مسیر زندگی فرد را تغییر دهد؛ اما حقیقتی که اغلب پنهان می‌ماند این است که مغز انسان در برابر یادگیری زبان جدید مقاومت می‌کند. بسیاری از زبان‌آموزان احساس می‌کنند که «حافظه کار نمی‌کند»، «لغت‌ها فراموش می‌شود»، «گوشم عادت نمی‌کند» یا «انگیزه پایین می‌آید». این اتفاق نه به‌خاطر کم‌هوشی یا بی‌استعدادی، بلکه به دلیل ساختار طبیعی مغز است.

ریشه‌های عصبی، روان‌شناختی و تکاملی مقاومت مغز در یادگیری زبان انگلیسی

مغز انسان یکی از پیچیده‌ترین ساخته‌های طبیعت است. هر تصمیم، احساس و یادگیری ما در شبکه‌ای عظیم از نورون‌ها شکل می‌گیرد. وقتی تصمیم می‌گیریم انگلیسی یاد بگیریم، درواقع داریم از مغز می‌خواهیم عملکردی را انجام دهد که به‌صورت طبیعی با آن بیگانه است. برخلاف تصور عمومی، یادگیری زبان در بزرگسالی “فرآیندی طبیعی” نیست؛ بلکه نیازمند مداخله آگاهانه، تمرین مداوم و برنامه‌ریزی دقیق است.

در این بخش، با نگاهی علمی اما ساده، بررسی می‌کنیم که چرا مغز این روند را دشوار می‌داند.

مغز بر اساس صرفه‌جویی در انرژی طراحی شده است

مغز انسان برای بقا ساخته شده است، نه برای یادگیری زبان دوم. یادگیری، مخصوصاً یادگیری پیچیده‌ای مانند زبان، انرژی زیادی مصرف می‌کند. مغز حدود ۲٪ وزن بدن را دارد، اما حدود ۲۰٪ انرژی بدن را مصرف می‌کند.

از دیدگاه تکاملی، یادگیری زبان دوم هیچ مزیت فوری برای بقا نداشته است. بنابراین مغز به‌طور خودکار تا حد ممکن مصرف انرژی را کاهش می‌دهد. به همین دلیل:
▪ یادگیری لغات جدید سخت است
▪ تمرکز طولانی دوام نمی‌آورد
▪ فراموشی سریع رخ می‌دهد
▪ احساس خستگی ذهنی ایجاد می‌شود

درواقع مغز می‌گوید:
«تو قبلاً یک زبان داری. چرا باید یک سیستم کاملاً جدید یاد بگیری؟»

شبکه‌های عصبی تثبیت‌شده مانع یادگیری ساختارهای جدید می‌شوند

ما همه از کودکی هزاران ساعت در معرض زبان مادری‌مان بوده‌ایم. این یعنی مسیرهای عصبی بسیار قوی و تثبیت‌شده داریم. وقتی می‌خواهیم انگلیسی یاد بگیریم، مغز ما این اطلاعات جدید را با مسیرهای قدیمی مقایسه می‌کند.

نتیجه؟
▪ لغت‌ها را با ساختار فارسی ترکیب می‌کنیم.
▪ در جمله‌سازی اشتباهات ترجمه‌ای داریم.
▪ Listening سخت می‌شود چون سیستم صوتی فارسی متفاوت است.

این «تداخل» یک پدیده طبیعی است و به آن Interference گفته می‌شود.

چرا بزرگسالان سخت‌تر از کودکان یاد می‌گیرند؟

سه دلیل علمی مهم وجود دارد:

1) کاهش Neuroplasticity

انعطاف‌پذیری عصبی بعد از نوجوانی کاهش می‌یابد.
کودکان راحت‌تر مسیرهای عصبی جدید می‌سازند؛ بزرگسالان سخت‌تر.

2) حافظه Procedural ضعیف‌تر می‌شود

کودکان زبان را مثل دوچرخه‌سواری یاد می‌گیرند؛ یعنی با سیستم ناخودآگاه (Procedural Memory).
اما بزرگسالان بیشتر از حافظه Explicit استفاده می‌کنند (حفظ کردن، لیست لغات، گرامر).

3) فیلتر عاطفی بزرگسالان بالاتر است

کودک اشتباه می‌کند و خجالت نمی‌کشد.
بزرگسال اشتباه می‌کند و «احساس شکست» دارد.

پس بزرگسالان یادگیری منطقی‌تر، آگاهانه‌تر و دشوارتر دارند.

مقاومت مغز در برابر صداهای جدید

یکی از بزرگ‌ترین دلایل دشواری زبان، تفاوت سیستم صوتی است. مغز ما از کودکی یاد گرفته است که «کدام صداها مهم هستند و کدام‌ها مهم نیستند».

مثلاً در فارسی صداهای /θ/ و /ð/ وجود ندارد (think – this).
در نتیجه مغز می‌گوید:
«این دو صدا مهم نیستند؛ حذفشان کن».

همین باعث می‌شود Listening دشوار شود.

حافظه کاری محدود است؛ زبان‌آموز سریع overload می‌شود

Working Memory یا همان حافظه کاری جایی است که مغز اطلاعات لحظه‌ای را نگه می‌دارد. متأسفانه این حافظه ظرفیت بسیار کمی دارد.

▪ هنگام Speaking
▪ هنگام Reading
▪ هنگام Listening

زبان‌آموز باید همزمان لغات، گرامر، تلفظ، معنی و ایده را پردازش کند.
این overload باعث می‌شود مغز مقاومت نشان دهد و بگوید:

«این کار برای من زیاد است؛ لطفاً توقف کن!»

سیستم پاداش مغز زبان را در ابتدا “بی‌پاداش” می‌بیند

مغز زمانی تلاش می‌کند که در مقابلش پاداش سریع بگیرد؛ اما یادگیری انگلیسی پاداش فوری ندارد:

▪ می‌خوانی → چیزی یادت نمی‌ماند
▪ گوش می‌کنی → نمی‌فهمی
▪ حرف می‌زنی → اشتباه می‌کنی

بنابراین سیستم دوپامین فعال نمی‌شود و مغز انگیزه را کاهش می‌دهد.

ترس از اشتباه، مانع یادگیری Speaking می‌شود

در بزرگسالان “ترس از قضاوت” از هر چیز دیگری قوی‌تر است.
ذهن می‌گوید:

«اگر اشتباه بگویم، خجالت‌زده می‌شوم.»

این ترس باعث می‌شود:
▪ کمتر تمرین کنیم
▪ Speaking را عقب بیندازیم
▪ در کلاس ساکت بمانیم
▪ در محیط واقعی اعتمادبه‌نفس نداشته باشیم

این مقاومت روان‌شناختی یکی از مهم‌ترین دلایل عقب‌افتادگی Speaking است.

مغز انسان به زبان مادری وابسته است

فارسی تنها وسیله‌ی ارتباطی ما نیست؛ بلکه:

▪ ابزار تفکر
▪ ابزار احساس
▪ ابزار تصمیم‌گیری
▪ ابزار حافظه

نیز هست.

وقتی می‌خواهیم انگلیسی یاد بگیریم، درواقع مجبور می‌شویم «ابزار تفکر» را تغییر دهیم. مغز در برابر این تغییر طبیعی مقاومت می‌کند.

عدم توانایی مغز در پردازش همزمان چند مهارت

یادگیری زبان چهار مهارت دارد: Listening، Speaking، Reading، Writing.
هرکدام از این‌ها چند زیرمهارت دارد.
کل این‌ها را نمی‌توان همزمان فعال کرد. پس مقاومت ایجاد می‌شود.

مغز می‌گوید:

«این حجم اطلاعات برای من زیاد است.»

به همین دلیل برنامه‌ریزی اشتباه، یادگیری را کند می‌کند.

چرا لغت‌ها سریع فراموش می‌شوند؟

سه دلیل اصلی:

• حافظه کوتاه‌مدت لغات را سریع حذف می‌کند

لغت‌هایی که زیاد تکرار نشوند، بعد از ۲۴ ساعت تا ۷۲ ساعت پاک می‌شوند.

• اتصال معنایی ساخته نشده است

لغت بدون مثال، بدون تصویر، بدون جمله و بدون تجربه نمی‌ماند.

• یادگیری زبانه‌ای (cramming) ضد یادگیری است

بسیاری از زبان‌آموزان در یک روز ۳۰ لغت می‌خوانند و انتظار دارند بماند.
نمی‌ماند؛ چون مغز نمی‌تواند یک‌باره تعداد زیادی ورودی را پردازش کند.

چرا Listening برای مغز سخت است؟

سه دلیل:

1) سرعت

مغز نمی‌تواند سریع‌تر از سیستم فارسی پردازش کند.

2) نبود پیش‌بینی

فارسی ساختار قابل‌پیش‌بینی دارد؛ انگلیسی ندارد.

3) تفاوت آوایی

فعل‌ها می‌چسبند، حروف می‌افتند، صداها کوتاه می‌شوند.

مغز باید سیستم صوتی جدید بسازد، که این یک چالش عصبی بزرگ است.

مقاومت مغز نسبت به Reading

متن‌های انگلیسی برای مغز سه مشکل ایجاد می‌کنند:

▪ ساختار جمله پیچیده است
▪ لغات زیاد هستند
▪ مسیر چشمی خواندن متفاوت است

مغز برای فهم متن باید چندین عملیات سنگین انجام دهد؛ بنابراین زود خسته می‌شود.

چرا Writing سخت‌ترین مهارت است؟

Writing نیاز به موارد زیر دارد:

▪ انتخاب لغت درست
▪ ساختار گرامری
▪ نظم منطقی جمله
▪ رعایت coherence و cohesion
▪ خلق محتوا

این سنگین‌ترین کار ممکن برای مغز است؛ پس مقاومت طبیعی است.

تأثیر عادت‌های فکری منفی

وقتی زبان‌آموز می‌گوید:

▪ من استعداد ندارم
▪ حفظ نمی‌شوم
▪ سنم بالاست
▪ اشتباه می‌کنم

این جملات سیستم عصبی را وارد حالت دفاعی می‌کند و یادگیری کندتر می‌شود.

در این بخش فهمیدیم که “مقاومت مغز” یک مشکل واقعی است، نه احساسی.
این مقاومت:

▪ علمی است
▪ عصبی است
▪ تکاملی است
▪ شناختی است
▪ روانی است

اما خبر خوب این است که مغز فوق‌العاده انعطاف‌پذیر است و اگر روش درست انتخاب شود، سرعت یادگیری چند برابر می‌شود.

ریشه‌های علمی مقاومت مغز و راه‌های غلبه بر آن

اگر در بخش اول فهمیدیم که مغز ما چرا به شکل غریزی در برابر یادگیری یک زبان جدید مقاومت می‌کند، در این بخش به‌طور عمیق‌تر سراغ مکانیسم‌های عصبی، زیست‌شناختی و رفتاری می‌رویم. در نگاه اول، شاید تصور کنیم که مقاومت مغز نوعی "تنبل بودن" یا "کم‌طاقتی" است، اما واقعیت این است که مغز انسان یک دستگاه پیچیدهٔ صرفه‌جویی انرژی است؛ یعنی تصمیماتش را طوری طراحی می‌کند که کمترین مصرف انرژی و بیشترین بقا را تضمین کند. یادگیری زبان انگلیسی – به‌ویژه برای بزرگسالان – یکی از فعالیت‌هایی است که از دید مغز هزینه‌بر، پرریسک و غیرضروری به نظر می‌رسد؛ به‌خصوص اگر کارکردهای اصلی زندگی شما سال‌هاست با زبان مادری انجام می‌شود.

در این بخش، با سه محور بزرگ و کلیدی سروکار داریم که هرکدام به‌تنهایی می‌توانند فرآیند یادگیری را کند کنند. اما وقتی این سه محور با هم عمل می‌کنند، نتیجه همان چیزی می‌شود که اکثر زبان‌آموزان تجربه می‌کنند:
شروع پرانرژی، افت انگیزه، توقف، احساس شکست، و بازگشت به صفر.

مغزِ پیش‌بینی‌محور و چرایی مقاومت در برابر الگوهای جدید زبان

یکی از بزرگ‌ترین کشفیات علوم اعصاب در دو دهه اخیر این است که مغز ما "ماشین پیش‌بینی" است. این یعنی مغز دائم تلاش می‌کند براساس تجربه‌های قبلی، آینده را پیش‌بینی کند تا انرژی هدر ندهد. وقتی شما جمله‌ای به زبان مادری می‌شنوید، مغز ساختار جمله، ترتیب کلمات، فعل، فاعل، مفهوم‌ها و حتی انتهای جمله را پیش‌بینی می‌کند. همه چیز آشناست.

اما وقتی انگلیسی را می‌شنوید، این اتفاق نمی‌افتد.
مغز نمی‌تواند پیش‌بینی دقیقی انجام دهد چون الگوهای گرامری، ترتیب کلمات، صداها، فرم‌های فعل‌ها و حتی حرف‌های اضافه متفاوت هستند.

مغز در این لحظه دو کار می‌تواند بکند:

1. الگوهای جدید بسازد (پر انرژی، سخت و کند)

2. به الگوهای مادری بچسبد (کم‌انرژی، آسان و سریع)

حدس بزنید مغز کدام را انتخاب می‌کند؟
بله، گزینه دوم.

به همین دلیل است که شما در زمان صحبت کردن انگلیسی، ناخواسته ساختار فارسی را وارد جمله‌های انگلیسی می‌کنید. این تقصیر شما نیست؛ این عملکرد طبیعی سیستم پیش‌بینی مغز است.

راه عبور چیست؟

• مواجههٔ زیاد با الگوهای درست

• ورودی فراوان (Input)

• شنیدن جملات درست در بافت واقعی

• تمرین سایه‌برداری (Shadowing)

با تکرار زیاد، مغز "پیش‌بینی‌های جدید" می‌سازد و مقاومتش کاهش می‌یابد.

چرخهٔ استرس، کورتیزول و شکست سیستم حافظه

وقتی شما در کلاس زبان قرار می‌گیرید یا حتی در خانه سعی می‌کنید انگلیسی بخوانید، در بسیاری از افراد هورمون کورتیزول فعال می‌شود. این هورمون در زمان استرس تولید می‌شود و مستقیماً عملکرد حافظهٔ کوتاه‌مدت (Working Memory) را مختل می‌کند.

به همین دلیل است که:

• لغت‌ها را فراموش می‌کنید

• جمله نمی‌سازید

• وسط صحبت کردن گیر می‌کنید

• هرچقدر فکر می‌کنید، لغت نمی‌آید

این اتفاق تنبل بودن نیست؛ استرسی است که عملکرد حافظه را خاموش می‌کند.

تحقیقات علوم اعصاب نشان می‌دهد که مغز انسان در محیط‌هایی که تهدید احساس می‌کند، یادگیری را متوقف می‌کند. مغز تصور می‌کند:

“وقتی در خطر هستیم، وقت یادگیری نیست.”

حالا این "خطر" می‌تواند واقعی باشد یا پیش‌بینی‌شده.
در یادگیری زبان:
ترس از اشتباه = تهدید
ترس از قضاوت دیگران = تهدید
ترس از مسخره شدن = تهدید
ترس از حرف‌زدن با غلط = تهدید

مغز این‌ها را مثل حملهٔ حیوانات وحشی تلقی نمی‌کند، اما واکنش هورمونی مشابهی می‌دهد.

راه عبور چیست؟

• آموزش با تمرین‌های کم‌استرس

• مکالمهٔ روزمره در محیط دوستانه

• کلاس‌هایی با مربی صبور و فضای حمایتی

• تمرین مکالمه با موضوعات ساده، آشنا و قابل پیش‌بینی

• یادگیری با بازی‌های زبانی و تکنیک‌های Gamification

وقتی استرس کاهش دارد، حافظه فعال می‌شود و مغز اجازهٔ ساخت شبکه‌های عصبی جدید را می‌دهد.

قدرت اغراق‌شدهٔ حافظهٔ بلندمدت و دلیل اینکه لغت‌ها “فرار می‌کنند”

یکی از شکایت‌های رایج زبان‌آموزان این است:

“لغت‌ها اصلاً تو ذهنم نمی‌مونن.”

واقعیت این است که لغت‌ها در مغز می‌مانند، اما دسترسی به آن‌ها سخت می‌شود.
در علوم شناختی، این پدیده را Retrieval Failure یا "شکست در بازیابی" می‌نامند.

مغز لغت را ذخیره کرده، اما هنگام نیاز نمی‌تواند سریع آن را بیرون بکشد زیرا:

• شبکهٔ ارتباطی کافی ندارد

• مسیرهای عصبی ضعیف‌اند

• لغت در جمله، موقعیت و تجربهٔ واقعی استفاده نشده

وقتی یک لغت را فقط "حفظ" می‌کنید اما استفاده نمی‌کنید، مغز آن را بی‌ارزش تلقی می‌کند و آن را در دستهٔ خاطرات کم‌اهمیت قرار می‌دهد.

اما وقتی همان لغت را:

• در جمله بشنوید

• در مکالمه استفاده کنید

در فیلم ببینید

• در موقعیت واقعی تجربه کنید

مغز چندین مسیر ارتباطی می‌سازد و لغت وارد حافظهٔ قوی می‌شود.

راه عبور چیست؟

• استفاده از تکنیک Spaced Repetition

• تمرین Recall (بازیابی فعال) به جای مطالعهٔ منفعلانه

• یادگیری لغت همراه جمله نه به تنهایی

• استفادهٔ واقعی در مکالمه و نوشتن

نورون‌های آینه‌ای و نقش محیط در شکستن مقاومت مغز

نورون‌های آینه‌ای سلول‌هایی هستند که وقتی شما کاری را انجام می‌دهید یا شخص دیگری آن کار را انجام می‌دهد، فعال می‌شوند.
آن‌ها یکی از مهم‌ترین عوامل یادگیری زبان هستند.

وقتی شما یک فرد انگلیسی‌زبان را می‌بینید که روان و طبیعی صحبت می‌کند، مغز شما به‌طور ناخودآگاه الگو را تقلید می‌کند. این تقلید فقط رفتاری نیست؛ عصبی است.

به همین دلیل است که:

• مکالمه با یک فرد نیتیو

• دیدن فیلم بدون زیرنویس

• گوش دادن به مکالمات واقعی

• شرکت در کلاس‌های مکالمه آزاد

بسیار مؤثرتر از یادگیری کتاب‌محور هستند.

اگر محیط اشتباه باشد چه می‌شود؟

اگر محیط پر از افراد مضطرب، اشتباه‌گو، کم‌اعتماد و کم‌رو باشد، همان الگوهای عصبی را به شما منتقل می‌کند.
نورون‌های آینه‌ای تقلید می‌کنند – مهم نیست خوب باشد یا بد.

مغز چرا هنگام صحبت کردن انگلیسی "هنگ" می‌کند؟

سه دلیل اصلی:

1. ترافیک اطلاعاتی در قشر پیش‌پیشانی مغز
   این ناحیه مسئول جمله‌سازی، تصمیم‌گیری و کنترل زبان است.
   وقتی شما هم‌زمان می‌خواهید گرامر، لغت، تلفظ و معنا را مدیریت کنید، این بخش Overload می‌شود.

2. کمبود اتوماسیون زبانی
   یعنی هنوز زبان در سطح ناخودآگاه ثبت نشده.
   برای همین مجبورید فکر کنید قبل از اینکه صحبت کنید.

3. فعال شدن سیستم مراقبتی مغز (Error Monitoring System)
   یعنی مغز بیش از حد دنبال "غلط پیدا کردن" در حرف شماست.

نتیجه؟
تا شما می‌خواهی بگویی:

“I think…”
مغز می‌گوید:
صبر کن! این "think" بود یا "thought"؟
بعد: فعل باید ing بگیرد؟
بعد: این جمله Passive باید باشد؟
بعد: آیا این تلفظ درست است؟

شما هنوز کلمهٔ دوم را نگفته‌اید، اما مغز ده‌ها سؤال تولید کرده.

راه‌حل چیست؟

• افزایش اتوماتیک‌سازی (Automaticity) با ورودی زیاد

• تمرین‌های مکالمه بدون فشار گرامری

• تمرین سایه‌برداری

• تکرار زیاد روی جمله‌های کاربردی به جای لغت‌های جداگانه

چرا مغز بزرگسالان سخت‌تر یاد می‌گیرد؟

کودکان سیناپس‌های بیشتری دارند و مسیرهای عصبی سریع‌تر ساخته می‌شود.
این یعنی کودک با پنج بار شنیدن یک جمله آن را یاد می‌گیرد، اما بزرگسال شاید به ۵۰ تا ۷۰ بار تکرار نیاز داشته باشد.

اما نکتهٔ مهم:

بزرگسالان درک مفهومی و تحلیل قوی‌تری دارند.
اگر روش آموزش درست باشد، بزرگسالان حتی سریع‌تر از کودک می‌توانند زبان یاد بگیرند.

مغز بزرگسال فقط نیاز دارد:

• انگیزهٔ درست

• تکرار کافی

• ورودی باکیفیت

• استفادهٔ واقعی

بزرگسالان در یادگیری "یادگیری سیستمی" عالی‌اند و اگر مغز از فاز مقاومت عبور کند، سرعت یادگیری چند برابر می‌شود.

چرخهٔ لذت و نقش دوپامین در یادگیری انگلیسی

یادگیری زمانی قوی می‌شود که مغز دوپامین دریافت کند.
دوپامین یعنی:

• حس موفقیت

• حس رشد

• حس کنترل

• حس پیشرفت

اگر یادگیری بدون لذت باشد، مغز ذخیره‌سازی را قطع می‌کند.
به همین دلیل است که بسیاری از روش‌های سنتی آموزش زبان کارایی پایینی دارند؛ چون دوپامین تولید نمی‌کنند.

راه عبور چیست؟

• یادگیری با داستان

• دیدن پیشرفت کوچک اما ثابت

• انجام چالش‌های کوچک روزانه

• داشتن مربی یا محیط پشتیبان

• یادگیری از طریق مکالمهٔ واقعی

 مقاومت مغز نسبت به لهجه و تلفظ

بسیاری از زبان‌آموزان تلاش می‌کنند "از همان اول" تلفظ بی‌نقص داشته باشند.
مغز اما چنین چیزی را نمی‌پذیرد.

مغز ابتدا نیاز دارد:

• صدای جدید را بشنود

• آن را تحلیل کند

• آن را در شبکهٔ عصبی ذخیره کند

• سپس تقلید درست انجام دهد

اگر زودتر از موعد بخواهید تقلید کامل انجام دهید، مغز overload می‌شود و مقاومتش بیشتر می‌شود.

شرطی‌سازی ذهنی و تجربه‌های تلخ گذشته

اگر در گذشته تجربهٔ بدی از کلاس زبان داشته‌اید یا معلمی داشته‌اید که تحقیرتان کرده، مغز شما یادگیری زبان را با “تهدید” پیوند می‌دهد.
مغز در این حالت وارد فاز محافظت می‌شود و اجازهٔ یادگیری نمی‌دهد.

برای همین برخی افراد با وجود سال‌ها تلاش، پیشرفت نمی‌کنند.

راه عبور چیست؟

• محیط امن

• معلم آرام، حمایت‌گر و مهربان

• مکالمهٔ کم‌فشار

• روش‌های بدون قضاوت

زبان انگلیسی به‌عنوان هویت جدید

مغز انسان به هویت بسیار حساس است.
وقتی شما انگلیسی صحبت می‌کنید، در واقع هویت زبانی خود را متوقف کرده و وارد یک هویت موقت جدید می‌شوید.
این کار برای مغز سنگین است.

برخی افراد حتی احساس می‌کنند "خود واقعی" نیستند وقتی انگلیسی صحبت می‌کنند.
این پدیده طبیعی است و به ریشه‌های فرهنگی و شناختی مربوط است.

در این بخش دیدیم که مقاومت مغز هنگام یادگیری انگلیسی نه‌تنها طبیعی است، بلکه کاملاً مبتنی بر قواعد عصبی و شناختی است.
مغز مخالفت نمی‌کند تا شما را اذیت کند؛ بلکه سعی دارد شما را از مصرف انرژی زیاد، استرس و خطر محافظت کند.
اما اگر شما محیط درست، ورودی درست، تکرار کافی و تعامل واقعی داشته باشید، مغز آرام‌آرام قانع می‌شود که این زبان “ضروری و مفید” است.
وقتی مغز این را بپذیرد، مسیر یادگیری از حالت مقاومت به حالت پذیرش و سپس به "اتوماسیون" می‌رسد؛ جایی که زبان انگلیسی مثل زبان مادری به‌طور ناخودآگاه عمل می‌کند.

مشاهده دوره های آموزش زبان انگلیسی

برای ثبت نظر و دیدگاه خود لطفا با تشکیل حساب کاربری، عضو وب سایت شوید.